Ábyrgar fjárfestingar og stjórnarhættir

Meginhlutverk viðbótarlífeyrissparnaðar Arion banka - Lífeyrisauka er að ávaxta lífeyrissparnað sjóðfélaga og tryggja þeim hæstu mögulegu ávöxtun hverju sinni og til lengri tíma m.t.t. áhættu.

Eignastýring Arion banka, sem annast eignastýringu Lífeyrisauka, telur þá fjárfestingarkosti áhugaverða sem mæta samtímaþörfum sjóðfélaga, án þess þó að tefla í hættu framtíðarþörfum komandi kynslóða.

Aðalmarkmið ábyrgra fjárfestinga er að stuðla að jákvæðum áhrifum á umhverfið, félagslega þætti og stjórnarhætti (UFS e. ESG). Fjárfestar velja margir hverjir að horfa til þessara þátta þegar verið er að greina og meta fjárfestingarkosti og fer sá áhugi vaxandi.

Umhverfi

Umhverfisleg viðmið snúa að frammistöðu og eftirliti í loftslags- og umhverfismálum og því hvernig gætt er að umhverfisáhrifum starfseminnar.

Félagslegir þættir

Félagsleg viðmið snúa að því hvernig hugað er að starfsfólki svo og samfélaginu sem það starfar í, s.s. jafnrétti innan fyrirtækja, almennum mannréttindum og öryggi. 

Stjórnarhættir

Stjórnarhættir snúa m.a. að stjórnun og skipulagi, birgjum, kjörum starfsfólks og aðgerðum gegn spillingu og mútum.

Viltu vita meira?

Í brennidepli

Starfsmenn Arion banka taka virkan þátt í hérlendri og alþjóðlegri umræðu um málefni ábyrgra fjárfestinga og hafa skrifað fjöldann allan af greinum ásamt því að hafa tekið þátt í pallborðsumræðum og gefið út rit um umboðsskyldu.

Stefna um ábyrgar fjárfestingar og hluthafastefna

Lífeyrisauki hefur mótað sér stefnu um ábyrgar fjárfestingar sem markar stefnu sjóðsins um siðferðisleg viðmið í fjárfestingum samkvæmt 36. gr. laga nr. 129/1997 um skyldutryggingu lífeyrisréttinda og starfsemi lífeyrissjóða. Sem hluta af þeirri stefnu hefur sjóðurinn einnig sett sér hluthafastefnu sem skilgreinir kröfur sjóðsins til stjórnarhátta í innlendum skráðum félögum þar sem hann er hluthafi.

Ábyrgar fjárfestingar

Eignastýring Arion banka hefur innleitt verklag ábyrgra fjárfestinga í starfshætti sína þar sem horft er til þriggja grunnþátta sjálfbærni; umhverfis- og félagslegra þátta og stjórnarhátta. Samhliða því er tekin hliðsjón af sáttmála Sameinuðu þjóðanna um samfélagsábyrgð (e. UN Global Compact).

Arion banki er aðili að meginreglum Sameinuðu þjóðanna um ábyrga bankastarfsemi (e. UN Principles for Responsible banking), sáttmála Sameinuðu þjóðanna um samfélagsábyrgð fyrirtækja (e. UN Global Compact) og meginreglum Sameinuð þjóðanna um ábyrgar fjárfestingar (e. UN Principles for Responsible Investment).

Nánari upplýsingar um samfélagsábyrgð Arion banka má finna hér.

Í brennidepli

31. janúar 2020

Ráðstefna Euromoney í London

Snædís Ögn Flosadóttir, rekstrarstjóri Lífeyrisauka tók þátt í pallborðsumræðum á ráðstefnu fagtímaritsins Euromoney, í London í júní 2019. Yfirskrift pallborðsumræðunnar var “Changing investment...

Nánar

31. janúar 2020

Hreyfiafl til góðra verka

Arion banki er aðili að nýjum reglum Sameinuðu þjóðanna um ábyrga bankastarfsemi sem styður við alþjóðleg sjálfbærnimarkmið. Fjármálastofnanir sýna sífellt meiri samfélagsábyrgð.

Nánar

Ábyrgar fjárfestingar

 
Meginreglur Sameinuðu þjóðanna um ábyrgar fjárfestingar (e. UN Principles for Responsible Investment)

Árið 2005 kallaði Kofi Annan, þáverandi ritari Sameinuðu þjóðanna, hóp stofnanafjárfesta saman til þátttöku í að þróa meginreglur ábyrgra fjárfestinga. Grundvallarviðmiðin voru kynnt árið 2006 í Kauphöllinni í New York og nýtur PRI stuðnings Sameinuðu þjóðanna.

Meginreglurnar eru eftirfarandi:

  1. Við munum taka mið af umhverfislegum og félagslegum þáttum og stjórnarháttum (UFS) við greiningu fjárfestingarkosta og við ákvörðunartöku.
  2. Við ætlum að vera virkur eigandi sem tekur tillit til UFS bæði í eigendastefnum og í verki.
  3. Við munum kalla eftir viðeigandi upplýsingagjöf um UFS frá aðilum sem við fjárfestum í.
  4. Við munum beita okkur fyrir viðurkenningu á og innleiðingu þessara meginreglna í fjárfestingarstarfsemi.
  5. Við munum vinna saman að því að efla árangur við innleiðingu meginreglnanna.
  6. Við skilum öll skýrslum um starfsemi okkar og upplýsum um árangur við innleiðingu meginreglnanna.

Arion banki er aðili að meginreglum Sameinuðu þjóðanna um ábyrgar fjárfestingar. Um er að ræða samtök fjárfesta á alþjóðavísu sem vinna að því sameiginlega markmiði að innleiða sex grundvallarviðmið um ábyrgar fjárfestingar.

Stefna um ábyrgar fjárfestingar og hluthafastefna

 

Lífeyrisauki er viðbótarlífeyrissparnaður Arion banka sem stofnaður var árið 1999. Arion banki hefur verið aðili að UN Global Compact, sáttmála Sameinuðu þjóðanna um samfélagsábyrgð fyrirtækja, frá árslokum 2016. Arion banki er virkur þátttakandi í mótun og þróun ábyrgra fjárfestinga á Íslandi og var meðal annars einn af stofnaðilum samtakanna IcelandSIF árið 2017. Árið 2017 gerðist Arion banki aðili að meginreglum Sameinuðu þjóðanna um ábyrgar fjárfestingar (UN PRI).

Innan Lífeyrisauka er lögð áhersla á siðferðisleg gildi við fjárfestingarákvarðanir og meðvitund er um þá staðreynd að fjárfestingarákvarðanir hafa áhrif á ólíka hagsmunaaðila, umhverfið og samfélagið í heild sinni. Sjónarmið um langtímafjárfestingarsýn eru í samræmi við stefnu sjóðsins um ávöxtun viðbótarlífeyrissparnaðar og fara hönd í hönd með ábyrgum og sjálfbærum viðskiptaháttum. Lífeyrisauki hefur það að leiðarljósi við fjárfestingar að hámarka ávöxtun til langs tíma litið að teknu tilliti til áhættu.

Ábyrgar fjárfestingar

Ábyrgar fjárfestingar eru fjárfestingar sem auk þess að taka tillit til áhættu og ávöxtunar taka tillit til umhverfis-, samfélags- og stjórnarhátta. Stefna þessi um ábyrgar fjárfestingar markar stefnu Lífeyrisauka um siðferðileg viðmið í fjárfestingum. Stefna Lífeyrisauka um ábyrgar fjárfestingar nær til allra fjárfestinga sjóðsins en sérstök áhersla er lögð á fjárfestingar á skráðum innlendum hlutabréfamarkaði. Stefnan tekur sérstaklega til umhverfis- og samfélagsþátta, varðandi áherslur sjóðsins um stjórnarhætti vísast til hluthafastefnu sjóðsins.

Grunngildi og viðmið

Grunngildi Lífeyrisauka í ábyrgum fjárfestingum eru að félög sem sjóðurinn á eignarhlut í fari að þeim lögum og reglum sem um starfsemi þeirra gilda. Auk þessara grunngilda setur sjóðurinn sér viðmið um ábyrgar fjárfestingar með hliðsjón af grunngildum Sameinuðu þjóðanna um samfélagsábyrgð (UN Global Compact).

Viðmiðin fela í sér kröfu sjóðsins til þess að félög í hans eigu;

  • Virði alþjóðleg mannréttindi og eigi ekki hlut í broti á þeim.
  • Virði réttindi aðila á vinnumarkaði.
  • Styðji við félagafrelsi og viðurkenni rétt starfsfólks til kjarasamninga.
  • Eigi ekki þátt í hverskonar nauðungar- og þrælkunarvinnu og styðji við afnám misréttis til vinnu
    og starfsvals.
  • Beiti sér fyrir varúðarreglu í umhverfismálum, hvetji til aukinnar ábyrgðar gagnvart umhverfinu
    og stuðli að þróun og nýtingu á umhverfisvænni tækni.
  • Beiti sér gegn hverskonar spillingu á borð við kúgun og mútur.
Framkvæmd stefnu

Sem fjárfestir á markaði hefur Lífeyrisauki hagsmuni af því að félög sem hann á eignarhlut í tileinki sér ábyrga og sjálfbæra viðskiptahætti. Þannig er horft til grunngilda og viðmiða sjóðsins um ábyrgar fjárfestingar við fjárfestingarákvarðanir og vinnu við mótun og endurskoðun fjárfestingarstefnu sjóðsins.

Fjárfestingar sjóðsins á erlendum mörkuðum eru almennt í sjóðum frekar en í einstökum erlendum verðbréfum. Í þeim tilvikum er stefna rekstraraðila sjóða í ábyrgum fjárfestingum könnuð og niðurstaðan höfð til hliðsjónar við heildarmat á fjárfestingarkostum.

Komi í ljós að félag í eignasafni sjóðsins verði uppvíst af fráviki á grundvelli þessara grunngilda og viðmiða mun sjóðurinn beita sér fyrir því að umrætt félag ráðist í viðeigandi úrbætur. Við slíka ákvörðun er ávallt gætt ýtrustu varfærni þar sem heildarhagsmunir sjóðsins og sjóðfélaga eru hafðir að leiðarljósi.

Hluthafastefna Lífeyrisauka

Gildissvið

Markmið hluthafastefnu þessarar er að skilgreina þær kröfur sem sjóðurinn gerir að jafnaði til þeirra félaga sem hann fjárfestir í ásamt því að auka gagnsæi sjóðsins sem hluthafa og stuðla að trúverðugri aðkomu sjóðsins að viðkomandi félögum.

Samkeppnissjónarmið

Lífeyrisauki leggur áherslu á að félög sem sjóðurinn á eignarhluti í eigi að jafnaði í virkri samkeppni á viðkomandi markaði.

Hluthafafundir

Almenna reglan er sú að sjóðurinn nýtir ekki atkvæði sitt á hluthafafundum. Komi til þess að sjóðurinn nýti atkvæði sitt mun Lífeyrisauki gera upplýsingar aðgengilegar um það hvernig sjóðurinn greiddi atkvæði á hluthafafundum.

Val og kröfur til stjórnarmanna

Lífeyrisauki gerir almennt ekki tillögu um stjórnarmenn fyrir hluthafafund þar sem kosning stjórnar fer fram. Ákveði sjóðurinn að leggja fram slíka tillögu skipar rekstrarstjóri sjóðsins valnefnd sem tekur ákvörðun um hvaða einstaklinga sjóðurinn styðji til stjórnarsetu í viðkomandi félagi. Slíkt val skal byggja á faglegu ferli þar sem horft er m.a. til þekkingar og reynslu einstaklinga ásamt samsetningu stjórnar hjá viðkomandi félagi.

Lífeyrisauki gerir kröfu um að stjórnarmenn í félögum sem falla undir stefnu þessa starfi í samræmi við góða stjórnarhætti, séu sjálfstæðir í störfum sínum og hafi ætíð hagsmuni viðkomandi félags að leiðarljósi.

Sjóðurinn leggur áherslu á að stjórn félaga sem falla undir stefnu þessa starfi í samræmi við leiðbeiningar um stjórnarhætti fyrirtækja og gæti að því að jafnvægi sé á milli langtímahagsmuna félagsins og að hámarka virði þess.

Samskipti við stjórnarmenn og stjórnendur

Lífeyrisauki hefur ekki afskipti af stjórnarstörfum einstaklinga eftir að þeir hafa verið kosnir í stjórn þeirra félaga sem falla undir stefnu þessa. Sjóðurinn leggur áherslu á sjálfstæði stjórnarmanna sé virt sem og þagnar- og trúnaðarskylda sem á þeim hvílir.

Ef sjóðurinn þarf að eiga samskipti við stjórn og/eða stjórnendur félags skal það gert í samræmi við verklagsreglur viðkomandi félags. Gæta þarf að slík samskipti séu í samræmi við ákvæði samkeppnislaga og reglur um meðferð innherjaupplýsinga.

Telji sjóðurinn ástæðu til að gera athugasemdir við verklag félags sem fellur undir stefnu þessa mun hann koma ábendingum þar um á framfæri þess efnis. Sé ekki brugðist við slíkum ábendingum kann sjóðurinn að gera grein fyrir afstöðu sinni á hluthafafundi eða með öðrum hætti.

Starfskjör

Sjóðurinn gerir þá kröfu að starfskjarastefna félaga uppfylli kröfur hlutafélagalaga og taki mið af leiðbeiningum um stjórnarhætti.

 
Samþykkt á fundi starfsstjórnar Lífeyrisauka 29.11.2019