Dúfnahólar 25: Spáum 25 punkta vaxtalækkun

Dúfnahólar 25: Spáum 25 punkta vaxtalækkun

Peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands mun funda í byrjun næstu viku og ákvarða meginvexti bankans. Það er aðeins mánuður síðan nefndin ákvað að lækka vexti um 50 punkta í kjölfar breyttra efnahagshorfa. Við fyrstu sýn hefur lítið breyst síðan þá, ferðamönnum er enn að fækka, krónan er enn að veikjast og það er enn útlit fyrir efnahagssamdrátt í ár. Frá síðustu vaxtaákvörðun hefur taumhald peningastefnunnar hins vegar þést og það mun hvetja nefndina til að halda áfram á braut vaxtalækkunar. Þá hafa líkurnar á meiri samdrætti en grunnspá Seðlabankans gerir ráð fyrir aukist. Þéttara taumhald samhliða efnahagsslaka er kokteill sem nefndin vill ekki bjóða upp á og spáum við því að nefndin sammælist um 25 punkta vaxtalækkun og að frekara svigrúm sé til staðar.

Við síðustu vaxtaákvörðun ríkti sátt og samlyndi meðal nefndarmanna og kusu allir með 50 punkta vaxtalækkun. Þá stóð valið á milli 25 og 50 punkta vaxtalækkunar og teljum við að sömu valkostir standi til boða í þetta sinn. Eflaust mun nefndin ræða nýja ferðamannaspá Isavia, lækkandi verðbólguvæntingar, þéttara taumhald og dökkar efnahagshorfur í sömu andrá og 50 punkta lækkun, en að okkar mati mun smærra skref verða fyrir valinu að þessu sinni. Til stuðnings smærri skrefa má nefna að kortaveltutölur maímánaðar reyndust furðu sterkar og benda til þess að hver ferðamaður sé að eyða nokkuð meira í sinni eigin mynt en áður, sem að öðru óbreyttu dregur úr áhrifum fækkunar ferðamanna á þjóðarbúskapinn. Auk þess hefur verðbólgan aukist milli funda og útlit er fyrir að svo verði áfram næstu mánuði, en hún stendur nú í 3,6% sem er nokkuð yfir markmiði Seðlabankans. Nefndin mun því eflaust vilja bíða og sjá hvernig ferðaþjónustunni reiðir af og hvort verðbólgan verði til friðs, áður en gripið er til annarrar 50 punkta vaxtalækkunar. Þá virðast tölur um verðbréfafjárfestingu ekki gefa til kynna að erlendir fjárfestar séu að stökkva á vexti í krónum um þessar mundir þó svo þeir virðist spenntir fyrir evruútgáfum ríkisins.

  

Hæ hó jibbí jei kjölfestan heldur

Við síðustu vaxtaákvörðun stóðu raunstýrivextir Seðlabankans í einu prósenti, aðhald sem nefndin mat á þeim tíma alltof þétt miðað við stöðu hagkerfisins og efnahagshorfur, og lækkaði því vexti um 50 punkta. Síðan þá hefur taumhald peningastefnunnar hins vegar aukist, og það þrátt fyrir stígandi verðbólgu. Ástæðuna má rekja til verðbólguvæntinga, sem hafa lækkað hratt að undanförnu. Þetta á bæði við um verðbólguvæntingar á markaði og verðbólguvæntingar stjórnenda, en verðbólguvæntingar þeirra til eins árs hafa lækkað úr 4% niður í 3% á örfáum mánuðum, peningastefnunefnd eflaust til mikillar gleði. Því þarf nefndin að lækka nafnvexti sína um 25 punkta til að knýja fram sambærilegt aðhaldsstig og eftir síðustu vaxtaákvörðun, að því gefnu að verðbólguvæntingar heimila hafi ekki hækkað verulega. 



Heimildir: Seðlabanki Íslands, Samtök atvinnulífsins, Kodiak, Greiningardeild Arion banka

Bjartsýnn Seðlabanki, raunsæ peningastefnunefnd?

Samhliða síðustu vaxtaákvörðun birti Seðlabankinn nýja þjóðhags- og verðbólguspá. Spáð er 0,4% samdrætti í ár sem rekja má til erfiðleika stærstu útflutningsgreina þjóðarbúsins. Spáin byggir á 10,5% fækkun erlendra ferðamanna, sem er nokkuð minni fækkun en okkar spá (16%), sem og nýjasta spá Isavia (16,7%), gera ráð fyrir. Seðlabankinn birti hins vegar einnig fráviksspá sem byggir á 15% fækkun í komum ferðamanna í ár og hljóðar hún upp á 1,2% efnahagssamdrátt. Í ljósi þess að það sem af er ári hefur ferðamönnum nú þegar fækkað um 11,2% og það aðeins með tveimur mánuðum án WOW air verður spá upp á 10,5% að teljast býsna bjartsýn. Gatið sem WOW air skildi eftir sig er enn þá að mestu leyti til staðar, stór erlend flugfélög hafa dregið úr flugframboði sínu til landsins í haust og enn er óvíst hvenær Max vélar Icelandair hefja sig til flugs. Þar af leiðandi teljum við að fráviksspáin sé líklegri niðurstaða eins og sakir standa. 

Miðað við fundargerð peningastefnunefndar virðist nefndin deila efasemdum okkar að einhverju leyti, en þar kemur fram að hætta sé á að samdrátturinn verði meiri og vari lengur en grunnspá Seðlabankans gerir ráð fyrir. Farþegaspá Isavia ætti að öðru óbreyttu að ýta undir þessar áhyggjur nefndarinnar og opna þannig enn frekar á vaxtalækkanir. Á móti vegur að hver ferðamaður er að skila meiri tekjum í kassa þjóðarbúsins en áður skv. nýjum kortaveltutölum, sem mildar höggið á hagkerfið að öðru óbreyttu og dregur úr vaxtalækkunarflýtinum. 


Heimildir: Seðlabanki Íslands, Hagstofa Íslands, Isavia, Greiningardeild Arion banka

Slakinn leggur gengislekann að velli

Þegar krónan tók að veikjast á haustmánuðum barst hinn margrómaði gengisleki í tal, enda óvíða metinn meiri en hér. Samhliða gengisveikingunni jókst vopnaskakið á vinnumarkaði og verðbólguvæntingar hækkuðu í takt. Þrátt fyrir að krónan hafi veikst um u.þ.b. 15% síðan síðasta haust hefur verðbólgan ekki tekið við sér, þvert á væntingar. Þessu til stuðnings má nefna að Hagar tiltóku t.a.m. á ársuppgjöri sínu í maí að erfiðlega hefði gengið að fleyta kostnaðarverðshækkunum yfir í verðlag. Þar að auki hafa efnahagshorfur snúist á leifturhraða og útlit fyrir að framleiðsluspennan sé að snúast í slaka. Atvinnuleysi hefur stigið um 1,5%-stig á innan við ári og stendur nú í 3,6% á meðan að hagvaxtarspár hafa verið færðar allverulega niður. Því er ljóst að þrátt fyrir að stundargengi krónunnar sé nú um 4,4% veikara en spá Seðlabankans um meðalgengi ársins segir til um er ólíklegt að krónan verði ráðandi þáttur í verðbólguþróun á næstunni. Seðlabankinn býr yfir 616 ma.kr. óskuldsettum gjaldeyrisforða og getur beitt honum með vinstri hendi á meðan hann sveiflar vaxtalækkunarsprotanum með þeirri hægri, og haldið þannig gjaldeyrismarkaðnum í jafnvægi. Veiking krónunnar undanfarið fellur þó vaxtahaukum til tekna og er ein af ástæðunum fyrir því að við spáum 25 punkta lækkun í stað 50 punkta.


Heimildir: Seðlabanki Íslands, Greiningardeild Arion banka

Vaxtalækkunarbuxurnar komnar til að vera - í bili

Það bendir allt til þess að verg landsframleiðsla muni dragast saman í ár, að framleiðsluspennan snúist í framleiðsluslaka á einu augabragði. Seðlabankastjóra og öðrum meðlimum peningastefnunefndar hefur verið tíðrætt um töluvert svigrúm peningastefnunnar til að mæta efnahagssamdrættinum, svigrúm sem var sýnt í verki í maí. Eins og áður hefur komið fram er ýmislegt sem bendir til þess að grunnspá Seðlabankans vanmeti fækkun ferðamanna í ár, og þar með framleiðsluslakann. Svo lengi sem kjölfesta verðbólguvæntinga heldur teljum við að peningastefnunefnd muni horfa í gegnum tímabundið verðbólguskot og styðja við þjóðarbúskapinn með frekari vaxtalækkunum á þessu ári, jafnvel þótt raunvextir verði tímabundið neikvæðir. Nefndarmenn hafa talað um sögulegt tækifæri til skynsamlegrar hagstjórnar og við teljum að Seðlabankinn sé ekki á þeim buxunum að klúðra færi fyrir opnu marki.