Ný efna­hags­spá Ari­on: Hag­kerfið seigl­ast áfram

Ný efnahagsspá Arion banka gerir ráð fyrir að það verði vont í sjóinn í ár og aðstæður krefjandi fyrir íslensku þjóðarskútuna. Umrót í alþjóðakerfinu, stríðsrekstur og hátt olíuverð kynda undir verðbólgu og auka óvissu, sem hefur letjandi áhrif á eftirspurn, hagvöxt og fjárfestingu - bæði erlendis og hérlendis. Væntingar um vaxtalækkanir eru brostnar og útlit fyrir að herða þurfi taumhald peningastefnunnar enn frekar til að koma böndum á verðbólgu og verðbólguvæntingar. Við eigum von á að vextir verði hækkaðir um 0,5 prósentur til viðbótar á þessu ári, enda útlit fyrir að verðbólga verði að meðaltali 5% og kjarasamningar á almennum vinnumarkaði í uppnámi.

Verðbólgu- og vaxtaumhverfið hefur dregið úr væntingum heimila, sem á sama tíma standa frammi fyrir hækkandi atvinnuleysi og raunverðslækkunum á húsnæði. Útlit er fyrir að samspil þessara þátta dragi úr neysluvilja heimilanna, og þar með vexti einkaneyslunnar í ár. Þrátt fyrir hægari vöxt - og samdrátt í neyslu á hvern einstakling - verður einkaneyslan engu að síður ein af megin driffjöðrum hagvaxtar, einkum þegar líða tekur á spátímann, enda er fjárhagsstaða heimilanna almennt séð sterk og raunlaun að hækka.

Eftir tvö ár af neikvæðu framlagi utanríkisverslunar til hagvaxtar teljum við að á því verði breyting í ár, og að hún leggist á sveif með hagvexti. Ástæðan liggur ekki í útflutningsvexti, þvert á móti, heldur í innflutningssamdrætti sem á rætur að rekja til gagnaveranna sem eru að koma út úr ári gríðarlegra fjárfestinga. Á sama tíma eiga útflutningsgreinarnar á brattann að sækja, þrátt fyrir sólmyrkva, gjöfula loðnuvertíð og jákvæð tíðindi af endurræsingu Norðuráls. Í ár munar mestu um tímabundinn samdrátt í álútflutningi, en spáður samdráttur í komum ferðamanna er meira áhyggjuefni. Ekki bætir úr skák að krónan er sterk, og útlit fyrir að svo verði áfram í ár, sem eykur þrýsting á útflutningsgreinarnar.

Þó óvissa sé alltaf til staðar er staðan óvenju snúin um þessar mundir. Framvindan mun ráðast af stríðsátökum, hversu langvinn þau verða og hversu alvarlegar afleiðingarnar á hrávörumarkaði verða. Hvernig sem fer teljum við að þjóðarskútan sé ágætlega vel í stakk búin til að sigla á milli skers og báru í úfnum sjó.