Hús­næð­is­mark­að­ur á kross­göt­um: Hvað nú?

Arion banki kynnti í morgun nýja skýrslu um húsnæðismarkaðinn. Farið var yfir þróun markaðarins og þá drifkrafta sem hafa vegið þyngst. Þá var spáð í spilin og fjallað um mögulega áhrifaþætti fram á veginn. Í stuttu máli má segja að húsnæðismarkaðurinn sé frekar kaldur um þessar mundir, enda hafa vextir verið háir undanfarin þrjú ár, þrengt hefur að fjármálalegum skilyrðum heimila og hægt hefur á fólksfjölgun. Sala íbúða gengur hægt, sér í lagi sala nýrra íbúða, og lagerinn af óseldum íbúðum hrannast upp.

Hætt er við að það hægist á íbúðauppbyggingu, þar sem erfitt er að fjármagna frekari uppbyggingu í núverandi vaxtastigi ef ekki tekst að losa um fjármagn með sölu fullbúinna eigna. Þrátt fyrir það hafa raunverðshækkanirnar sem urðu á tímum heimsfaraldurs aðeins gengið til baka að litlu leyti, þvert á spár og ráðandi efnahagsþætti.

Framvindan á húsnæðismarkaði veltur ekki aðeins á því hvernig markaðurinn losar um lager nýrra íbúða, heldur einnig af minni hvata til að leigja út íbúðir, hertu aðgengi að verðtryggðum lánum, auknu eftirliti með skammtíma leigumarkaði, þróun fólksflutninga, endurkomu Grindavíkur, vaxtastigi og mögulegri inngöngu í Evrópusambandið – en þá eru aðeins taldir þeir áhrifaþættir sem fjallað er um í skýrslunni.

Þrátt fyrir hinar ýmsu áskoranir er gert ráð fyrir hógværum verðhækkunum á íbúðarhúsnæði á næstu árum, en þó þannig að raunverð muni halda áfram að gefa lítillega eftir fram á seinni hluta næsta árs.