Þróun markaða og ávöxtun á sögulegum tímum

Stiklað á stóru

Nú fer haustið brátt að renna sitt skeið og því styttist í að árinu sem hefur einkennst af takmörkunum og óvissu í tengslum við alheimsfaraldurinn COVID-19 ljúki. Faraldurinn hefur haft veruleg áhrif á samfélagið og efnahagslíf á Íslandi sem og í heiminum öllum. Mikið veltur á hvernig mun ganga með þróun bóluefnis og hvenær mögulegt verður að koma því í almenna dreifingu.

Spáð hefur verið mesta samdrætti á lýðveldistímanum og niðurstöður þjóðhagsreikninga fyrir annan ársfjórðung styðja þá spá en samdrátturinn var um 9,3% að raungildi fyrir annan ársfjórðung samanborið við sama tímabil fyrra árs. Jafnframt hefur atvinnuleysi farið vaxandi og mældist 9,0% í september hjá Vinnumálastofnun eða 9,8% ef einnig er tekið tillit til þeirra sem nýta sér hlutastarfaleiðina. Einnig hefur verðbólga hækkað á árinu og mælist nú 3,6% fyrir síðustu tólf mánuði. Ríkisstjórnin hefur reynt að bregðast við afleiðingum faraldursins á efnahag landsins og í umræðunni er lögð áhersla á að beita ríkisfjármálum af fullum þunga og styðja þannig við hagkerfið en ríkissjóður verður því rekinn með halla næstu ár.

Þróun markaða

Faraldurinn hefur óhjákvæmilega haft áhrif á fjármálamarkaði en úrvalsvísitala innlendra hlutabréfa lækkaði um 17,6% á fyrstu þremur mánuðum ársins og heimsvísitala hlutabréfa lækkaði um 21,4% í Bandaríkjadal fyrir sama tímabil. Fjármálamarkaðir hafa nú heilt yfir náð sér þó nokkuð á strik eftir þessa miklu lækkun.

Heimsvísitala erlendra hlutabréfa hefur nú lækkað um 1,7% í grunnmynnt sinni, Bandaríkjadal en í íslenskum krónum hefur hún hækkað um 15% vegna gengisveikingar krónunnar. Gengi krónunnar hefur veikst þó nokkuð það sem af er ári eða um 16,9% gagnvart dollara en 21,5% gagnvart evru. Þá hefur úrvalsvísitala innlendra hlutabréfa einnig náð sér á strik frá þeirri lækkun sem sást á fyrstu þremur mánuðum ársins og hefur nú hækkað um 5,1% það sem af er ári.

Ávöxtun á innlendum skuldabréfamarkaði hefur verið góð þar sem áframhald á lækkandi vaxtastigi hefur leitt til hækkunar á virði skuldabréfa. Meginvextir Seðlabanka Íslands eru nú í sögulegu lágmarki eða 1% en voru 3% í byrjun árs. Verðtryggð ríkisbréf hafa skilað ávöxtun á bilinu 5,0% til 10,1% en óverðtryggð ríkisbréf hafa skilað ávöxtun á bilinu 5,2% til 5,6%.

Ávöxtun

Ávöxtun EFÍA það sem af er ári hefur verið með ágætum. Nafnávöxtun eignasafns EFÍA frá áramótum til októberloka, að markaðsvirði, var um 8,3% en það samsvarar um 5,2% raunávöxtun. Með markmiði um vel dreift eignasafn er dregið úr heildaráhættu safns en geta má sérstaklega um vægi erlendra eigna sem síðustu ár hefur verið aukið í skrefum og stendur nú í um 35%. Þeir eignaflokkar sem hafa skilað hæstri ávöxtun mælt í íslenskri krónu það sem af er ári eru erlend hlutabréf og skuldabréf en ávöxtunina má að miklu leyti útskýra með gengisveikingu krónunnar.