Ávöxtun á liðnu ári og áherslur fjárfestingarstefnu EFÍA 2024

Undanfarin ár á fjármálamörkuðum hafa verið afar sveiflukennd. Árið 2021 var sem dæmi með þeim bestu frá upphafi sjóðsins en árið 2022 markar eitt mest krefjandi ár á fjármálamörkuðum frá fyrri hluta síðustu aldar. Árið 2023 einkenndist af töluverðum markaðssveiflum, bæði á erlendum og innlendum mörkuðum. Innlend hlutabréf lækkuðu þó töluvert meira en erlend hlutabréf og skuldabréf. Markaðsaðstæður síðustu ára undirstrika mikilvægi þess að vera með dreift eignasafn til þess að standast sveiflur á mörkuðum. EFÍA leggur upp úr því að fjárfesta í ólíkum eignaflokkum, atvinnugreinum og landsvæðum til þess að dreifa áhættu sem mest.

Þróun markaða

Á síðasta ári skildi nokkuð á milli ávöxtunar innlendra og erlendra hlutabréfamarkaða. Úrvalsvísitala Kauphallar Íslands (OMXI15CAP) lækkaði um -1,5% en til samanburðar hækkaði heimsvísitala hlutabréfa (MWXO) um 21,8% í bandaríkjadal en um 16,6% á sama tímabili í íslenskum krónum. Íslenski markaðurinn fylgdi þeim erlenda framan af ári en á vormánuðum fóru leiðir að skilja. Það orsakaðist m.a. af neikvæðum fréttum af stærstu félögunum á íslenska hlutabréfamarkaðnum en ávöxtun á erlendum hlutabréfamörkuðum var einkum drifin áfram af fáum stórum tæknifélögum í kjölfar væntinga um vöxt og tækniþróun ásamt aukinni notkun á gervigreindar.

Seðlabanki Íslands hefur hækkað vexti frá vormánuðum 2021 en nú virðist loks sjá fyrir endann á hækkunarferlinu. Stýrivextir standa nú í 9,25% eftir að hafa hækkað um 3,25 prósentustig á árinu 2023. Nafnávöxtun verðtryggðra ríkisskuldabréfa var á bilinu 1,6% til 6,3% á árinu en óverðtryggðra 3,6% til 6%. Hækkun stýrivaxta á árinu og aðrir óvissuþættir í efnahagsmálum leiddi til þess að ávöxtunarkrafa skuldabréfa hækkaði og þar með lækkaði virði þeirra.

Horft fram á við, geta tækifæri myndast á innlenda hlutabréfamarkaði eftir miklar lækkanir líkt og sáust á síðasta ári en þá býðst fjárfestum að kaupa hlutabréf á hagstæðari verðkennitölum. Hið sama má segja um skuldabréfamarkaðinn þar sem fjárfestum býðst nú að kaupa skuldabréf á mun hærri ávöxtunarkröfu en stóð til boða í lágvaxtaumhverfi síðustu ára. Horfur til lengri tíma eru nokkuð góðar með hjaðnandi verðbólgu og með auknum líkum á að vaxtahækkunarferli Seðlabanka, bæði hér heima og úti, sé lokið. Þó er vert að nefna að ríkjandi óvissa vegna eldgoss og jarðhræringa á Reykjanesi síðustu daga getur vissulega haft mikil áhrif á innlenda markaði.

Ávöxtun 2023

Nafnávöxtun* eignasafnsins var jákvæð um 7,0% að markaðsvirði og raunávöxtun -0,9% þar sem verðbólga hefur verið þrálát.

Þegar horft er á lengri tíma sparnað eins og lífeyrissparnað er mikilvægt að minna sig á að ávöxtun til lengri tíma er það sem mestu máli skiptir og ekki er óeðlilegt að það verði nokkrar sveiflur á milli ára. Langtímaávöxtun sjóðsins er arðbær en á myndinni hér fyrir neðan má sjá meðalávöxtun Eftirlaunasjóðs FÍA til 3, 5 og 10 ára m.v. 31.12.2023 ásamt ávöxtun sjóðsins frá áramótum. Nafnávöxtun EFÍA til 10 ára á ársgrundvelli hefur t.a.m. verið 7,4% og raunávöxtun 3,5%.

*Óendurskoðuð

Fjárfestingarstefna 2024

Stjórn Eftirlaunasjóðs FÍA endurskoðar fjárfestingarstefnu sjóðsins að minnsta kosti árlega og í nóvember sl. undirritaði hún nýja fjárfestingarstefnu fyrir árið 2024. Síðustu ár hefur verið lögð áhersla á að auka vægi og áhættudreifingu erlendra eigna. Í nýrri stefnu er þeirri vegferð haldið áfram en helstu breytingar eru þær að vægi erlendra hlutabréfa er aukið en á móti er dregið úr vægi innlendra skuldabréfa.

Breytingar á stefnunni í ár eru gerðar til þess að halda áfram á vegferð síðustu ára um að auka erlenda tengingu og jafnframt áhættudreifingu erlendra eigna. Þannig er verið að stuðla að hærri langtímaávöxtun. Fjárfestingarstefna sjóðsins er birt á vefsíðu sjóðsins en hana má nálgast hér.

Markmið um hlutfall eignaflokka í sjóðnum breytast eins og hér segir:

• Innlend skuldabréf lækki úr 44% í 43%
• Innlend hlutabréf óbreytt í 12%
• Innlendar sérhæfðar fjárfestingar óbreytt í 5%
• Erlend hlutabréf hækki úr 24% í 25%
• Erlend skuldabréf óbreytt í 5%
• Erlendar sérhæfðar fjárfestingar óbreytt í 10%

*Ný flokkun fyrir árið 2024 – var áður skilgreint sem innlend hlutabréf.